Przegląd prawa z zakresu:

• Konieczność informowania społeczeństwa o działaniach prowadzonych z organizmami genetycznie modyfikowanymi.
• Udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji odnośnie uwolnienia GMO do środowiska.

Ustawa z dnia 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych Źródło

Art. 40 Ustawy zakłada, że wnioski o zamierzone uwolnienie GMO do środowiska wraz z dokumentacją muszą być publicznie jawnie dostępne bez opłat.

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
Dz.U. 2008 nr 199 poz. 1227

W skrócie Ustawa zakłada:

• Każdy ma prawo do uzyskania informacji odnośnie stanu środowiska i jego ochrony. Udostępnieniu podlegają informacje: […] inne elementy różnorodności biologicznej, w tym organizmy genetycznie zmodyfikowane, oraz wzajemnych oddziaływań między tymi elementami;
• Organy administracji mają obowiązek udzielenia takich informacji. Niektóre informacje udostępniane są na wniosek, inne nie potrzebują składania wniosku (np. informację niewymagającą wyszukiwania).
• Nie ma obowiązku uzasadniania swojej prośby o dostęp do informacji.
• Są jednak wyjątki. Można odmówić udostępnienia informacji np. jeśli podlega prawom autorskim; dokumentów dostarczonych przez osoby trzecie, które nie wyraziły zgody na ich udostępnienie; informacji o wartości handlowej, objętych tajemnicą przedsiębiorstwa
• Każdy ma prawo składania uwag i wniosków w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa.

Z Ustawy ciężko jednoznacznie stwierdzić jakie konkretnie postępowanie wymaga udziału społeczeństwa.

Przykładem zastosowania tego prawa jest odmowna decyzja Ministra Środowiska na wniosek z dnia 2009-03-12 o zamierzone uwolnienie kukurydzy NK603 Monsanto. (Szczegółowe informacje) Mieszkańcy gminy w której miało nastąpić uwolnienie GMO do środowiska nie wyrazili na to zgody.

Konwencja sporządzona w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska
Pełny tekst: Dz.U.03.78.706

Więcej o Konwencji:

• cpe.eko.org.pl/aarhus.html - Konwencja w polskim prawodawstwie
• www.unece.org/env/pp/ctreaty.htm - Kto ratyfikował. Oczywiście USA nie.

Strony niniejszej konwencji,
[…]
dostrzegając zaniepokojenie społeczeństwa zamierzonym uwalnianiem genetycznie zmodyfikowanych organizmów do środowiska oraz potrzebę wzmożonej jawności i zwiększonego udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji w tej dziedzinie,
[…]
uzgodniły, co następuje:

Artykuł 6
Udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji dotyczących konkretnych przedsięwzięć

4. Każda ze Stron umożliwi udział społeczeństwa na tyle wcześnie, że wszystkie warianty będą jeszcze możliwe, a udział społeczeństwa może być skuteczny.

8. Każda ze Stron zapewni, że w decyzjach będą należycie uwzględnione rezultaty uzyskane w wyniku udziału społeczeństwa.

11. Każda ze Stron będzie, w ramach swojego prawa krajowego, w miarę możliwości odpowiednio stosować postanowienia niniejszego artykułu w odniesieniu do decyzji o wydaniu pozwolenia na zamierzone uwolnienie genetycznie zmodyfikowanych organizmów do środowiska.

Wniosek: Społeczeństwo powinno być wcześnie poinformowane o planowanym uwolnieniu GMO do środowiska oraz opinia społeczeństwa ma być uwzględniona w podejmowanej decyzji.